Przejdź do treści

Brak koncentracji u dziecka – kiedy to trudność rozwojowa, a kiedy ADHD

Znasz ten moment, gdy cierpliwość wisi na włosku, a atmosfera nad podręcznikiem gęstnieje z każdą minutą, choć do rozwiązania zostało jedno, banalne zadanie?

Często wydaje się nam, że zapewniliśmy idealne warunki do nauki, bo w pokoju panuje względna cisza, ale nie zdajemy sobie sprawy, że dla wrażliwego układu nerwowego Twojego dziecka grający cicho telewizor w drugim pokoju albo “artystyczny nieład” na biurku (sterta kolorowych mazaków czy gadżetów) działają tak silnie, jak stroboskop w ciemnym pomieszczeniu. W efekcie, zamiast odrabiać lekcje, uczeń błądzi wzrokiem po ścianach, a Ty po raz kolejny słyszysz w głowie zdanie powtarzane przez nauczycieli: “zdolny, ale leniwy”.

To jedna z najbardziej krzywdzących etykietek, jakie można przypiąć młodemu człowiekowi.

Wielu rodziców, szukając w internecie haseł takich jak brak koncentracji u dziecka czy problemy z nauką, obwinia siebie o błędy wychowawcze lub dziecko o brak motywacji; prawda jednak często leży zupełnie gdzie indziej i może mieć podłoże neurologiczne.

Intuicja to za mało – dlaczego warto postawić na twarde dane?

Możesz zastanawiać się, czy to tylko rozkojarzenie, czy może już wstęp do diagnozy ADHD. Często tkwimy w sferze domysłów, bo zachowanie dziecka bywa mylące: potrafi godzinami układać klocki LEGO (co usypia naszą czujność), by chwilę później nie móc skupić się na prostym poleceniu przez 3 minuty. Co więcej, nasze (i nauczycieli) obserwacje bywają mylne. Jest to częste szczególnie w przypadku dziewczynek, które rzadziej są nadpobudliwe, a częściej „odpływają” myślami, przez co ich problemy znikają w szkolnym tłumie.

To nie są tylko nasze przypuszczenia – potwierdzają to twarde dane. Okazuje się, że subiektywna ocena rodzica lub nauczyciela często drastycznie rozmija się z neurologiczną rzeczywistością.

Co na to nauka?

W badaniu opublikowanym w 2019 roku (Slobodin) wykazano znaczne rozbieżności między tym, jak rodzice/nauczyciele oceniają objawy ADHD w ankietach, a tym, co pokazują obiektywne testy komputerowe (CPT). Często dzieci (zwłaszcza dziewczynki), które mają realne deficyty uwagi, są pomijane w diagnozie, bo są “grzeczne”.

Właśnie w takich momentach z pomocą przychodzi nowoczesna technologia, którą stosujemy w Edupoint. Mowa o teście MOXO. To narzędzie, które pozwala odejść od subiektywnych odczuć na rzecz obiektywnych wskaźników; co jednak najważniejsze – nie potrzebujesz skierowania od specjalisty, aby je wykonać.

Jak wygląda badanie i dlaczego dzieci je lubią?

Zapomnij o stresujących egzaminach i białych fartuchach. Badanie jest w pełni komputeryzowane i dla dziecka wygląda jak wciągająca gra. System precyzyjnie mierzy cztery kluczowe obszary, które przekładają się na to, jak wygląda Wasza nauka w domu:

  1. Uwaga (zdolność utrzymania koncentracji w czasie).
    • Dobra funkcja: Dziecko siada do wypracowania i pisze je płynnie przez 20 minut.
    • Słaba funkcja: Uczeń po dwóch minutach “odpływa”, gapi się w sufit lub zaczyna rysować szlaczki.
  2. Czas reakcji (szybkość przetwarzania informacji).
    • Dobra funkcja: Sprawne przepisywanie tekstu z książki do zeszytu.
    • Słaba funkcja: Dziecko wydaje się “powolne”, długo zastanawia się nad prostą odpowiedzią, co często mylone jest z lenistwem.
  3. Impulsywność (działanie przed pomyśleniem).
    • Dobra funkcja: Przeczytanie polecenia do samego końca przed rozpoczęciem zadania.
    • Słaba funkcja: Dziecko “strzela” odpowiedziami, robi banalne błędy w rachunkach, bo nie doczytało znaku.
  4. Nadruchliwość (kontrola motoryczna).
    • Dobra funkcja: Siedzenie w miarę spokojnie przy biurku.
    • Słaba funkcja: Ciągłe bujanie się na krześle, stukanie palcami o blat czy potrzeba ciągłego wstawania.

Rozpraszacze – sekretna broń testu MOXO

To, co czyni test MOXO unikalnym na skalę światową, to symulacja rzeczywistości poprzez tzw. dystraktory (rozpraszacze). W trakcie zadania na ekranie pojawiają się bodźce wizualne i dźwiękowe. Dlaczego to takie ważne? Ponieważ mózg dziecka z deficytami uwagi reaguje na nie zupełnie inaczej niż mózg dziecka zdrowego.

Co na to nauka?

Badania przeprowadzone przez zespół dr Cassuto w 2013 roku udowodniły, że włączenie dystraktorów środowiskowych (dźwięków, obrazów) do testu znacząco zwiększa trafność diagnozy ADHD. Dzieci z zaburzeniami uwagi radziły sobie znacznie gorzej w obecności rozpraszaczy niż ich rówieśnicy bez zaburzeń, co w warunkach “sterylnej ciszy” mogłoby zostać niezauważone.

Dzięki temu otrzymujemy niezwykle precyzyjny profil Twojego dziecka. Może się okazać, że jego koncentracja drastycznie spada, gdy w tle słychać dźwięki (dlatego ten cicho grający telewizor był problemem!), albo że to bałagan wizualny na biurku uniemożliwia mu pracę.

Co zyskujesz dzięki badaniu w Edupoint?

Wynik testu to nie skomplikowane medyczne dane, lecz czytelna „instrukcja obsługi” do mózgu Twojego dziecka, którą omówimy z Tobą prostym językiem. Skuteczność tej metody w procesie diagnostycznym jest wysoko oceniana przez specjalistów na całym świecie.

Co na to nauka?

Testy ciągłego wykonywania (takie jak MOXO) wykazują wysoką czułość i specyficzność w identyfikowaniu dzieci z ADHD, stanowiąc doskonałe uzupełnienie oceny klinicznej.

Wiedząc, z czym dokładnie zmaga się uczeń, możemy dobrać w Edupoint celowane metody wsparcia. Badanie MOXO jest jednym z narzędzi wykorzystywanych w procesie diagnostyki ADHD, dlatego jego wyniki mogą stanowić wartościowe uzupełnienie wizyty u psychiatry dziecięcego – jako rzetelny raport oparty na danych, a nie wyłącznie na subiektywnych obserwacjach.

Jeśli czujesz, że szkolne problemy narastają – nie zgaduj. Sprawdź to. Wykonanie testu MOXO to prosty krok, który może całkowicie zmienić Waszą codzienność.

Badanie prowadzone przez przeszkolonych specjalistów, w oparciu o standaryzowany protokół MOXO.

Bibliografia

Berger, I., Slobodin, O., & Cassuto, H. (2017). Usefulness and Validity of Continuous Performance Tests in the Diagnosis of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Children. Archives of Clinical Neuropsychology, 32(1), 81–93.

Cassuto, H., Ben-Simon, A., & Berger, I. (2013). Using environmental distractors in the diagnosis of ADHD. Frontiers in Human Neuroscience, 7, 805.

Slobodin, O., & Davidovitch, M. (2019). Gender Differences in Objective and Subjective Measures of ADHD Among Clinic-Referred Children. Frontiers in Human Neuroscience, 13, 441.

Łukasz Łagowski

Łukasz Łagowski